Slim organiseren in de zorg:
de juiste dingen goed doen
Eigen Regie,
als vertrekpunt voor goede zorg
De cliënt is eindverantwoordelijk voor zijn of haar leven. Voor een bestaan dat klopt. Een leven waaraan – in eigen ogen – niets ontbreekt.
Eigen regievoering betekent:
Het organiseren en coördineren van het eigen leven, met als doel een goed leven in eigen ogen.
Dit gedachtegoed is ontwikkeld door dr. Lineke Verkooijen en vormt de basis van hoe wij naar zorg kijken.
De rol van de professional?
Ondersteunen. Zonder negatieve invloed uit te oefenen op die eigen regie.
Ondersteuning:
niet alleen door zorgprofessionals
Wanneer een cliënt ondersteuning nodig heeft, kan dat op verschillende manieren worden ingevuld:
- Door zorgprofessionals
- Door mantelzorgers
- Door familie of vrienden
- Door vrijwilligers
- Of door betaalde ondersteuning
Niet alles hoeft – en moet – door de zorgorganisatie worden gedaan.
En dat vraagt om een andere manier van organiseren.
Vraaggestuurde zorg kent grenzen
Vraaggestuurd werken betekent niet: “U vraagt, wij draaien”.
Er zijn altijd kaders waarbinnen zorg wordt georganiseerd:
- Financiële ruimte (indicatie of eigen middelen)
- Professionele verantwoordelijkheid
- Organisatorische verantwoordelijkheid
- Normen en waarden
Deze grenzen bepalen de speelruimte.
De vraag is dus niet alleen:
Wat wil de cliënt?
Maar ook:
Wat is haalbaar en passend?
De echte vraag:
doen we de juiste dingen?
In de zorg horen we vaak:
- “We hebben geen tijd”
- “De werkdruk is te hoog”
- “Administratie kost te veel tijd”
Maar is dat de kern van het probleem?
Of ligt de echte vraag hier:
Doen we met elkaar de juiste dingen?
Volgens Michael Porter - een Amerikaanse econoom en hoogleraar aan de Harvard Business School - is het belangrijker om de juiste dingen te doen dan om de dingen goed te doen.
Een inzicht dat verrassend relevant is voor de zorg.
De vier principes van slim organiseren
Slim organiseren in de zorg draait om vier samenhangende principes.
1. De juiste dingen doen (effectiviteit)
Wat is de toegevoegde waarde voor de cliënt?
Dat betekent:
- Zorg leveren op wenstijden van de cliënt
- Aansluiten bij het leven dat iemand wil leven
- De juiste zorg, op het juiste moment
Dit vraagt om:
- Inzicht in wensen rondom zorg én welzijn
- Keuzes in organisatie en teamsamenstelling
- Durf om anders te organiseren
Niet-zorgtaken?
Die horen vaak niet bij de kern en kunnen door anderen worden opgepakt.
2. De dingen goed doen (efficiëntie)
Als de basis klopt, volgt de uitvoering. Belangrijk hierbij:
- Afspraken nakomen
- Consequent werken
- Reflecteren op het eigen handelen
Door inzicht te krijgen in:
- Tijdsbesteding
- Inzet van personeel
- Gebruik van hulpmiddelen
Ontstaat grip op kwaliteit én werkbaarheid.
3. De dingen beter doen (leren en verbeteren)
Verbeteren is geen project. Het is een continu proces.
Met behulp van bijvoorbeeld de PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act) of de OER-methodiek wordt systematisch gewerkt aan:
- Betere kwaliteit van zorg
- Minder verspilling van tijd
- Slimmere inzet van mensen en middelen
- Minder administratieve druk
Kleine verbeteringen maken samen een groot verschil.
De dingen laten doen (focus)
Niet alles hoeft door de zorgorganisatie gedaan te worden.
Activiteiten zoals: Wandelen - Boodschappen doen - Sociale activiteiten - kunnen vaak beter worden opgepakt door: Familie - Vrijwilligers - Het netwerk van de cliënt
Dit geeft ruimte aan professionals om te doen waar zij écht voor nodig zijn.
Van systeemwereld naar leefwereld
Veel organisaties zeggen: “De cliënt staat centraal”. In de praktijk gebeurt vaak iets anders. De wensen van de cliënt worden opgehaald… maar vervolgens vertaald naar bestaande processen.
De cliënt past zich aan. “Zo werken we hier nu eenmaal.” Echte verandering blijft uit.
Zoals Albert Einstein al zei:
Als we blijven doen wat we deden, krijgen we wat we kregen.
De oplossing?
Niet de cliënt centraal zetten…
maar de leefwereld als vertrekpunt nemen.
Wat betekent dit concreet?
Wanneer u de leefwereld leidend maakt:
- Wordt zorg gepland op basis van wensen
- Ontstaat rust in de organisatie
- Neemt de hectiek af
- Wordt werk voorspelbaarder
- Komt er ruimte voor echte aandacht
Het grootste deel van de zorg wordt planbaar.
Voor onverwachte situaties blijft ruimte.
Wat levert slim organiseren op?
Wanneer u werkt vanuit eigen regie en slim organiseren:
- Verbetert de kwaliteit van leven van cliënten
- Neemt het werkplezier toe
- Wordt de organisatie efficiënter
- Ontstaat meer rust op de werkvloer
En misschien nog wel belangrijker:
Zorg gaat weer over waar het echt om draait.
Bent u klaar om anders te organiseren?
Wilt u onderzoeken hoe u binnen uw organisatie:
- De juiste dingen doet
- De dingen goed doet
- En tegelijkertijd ruimte creëert voor verbetering
Wij denken graag met u mee.