Verspilling in de zorg:
waar lekt uw tijd, energie en kwaliteit weg?
Wat is verspilling in de zorg?
Verspilling gaat over alle activiteiten die geen waarde toevoegen voor de cliënt. Of anders gezegd: alles wat niet bijdraagt aan goede zorg, werkplezier of kwaliteit van leven.
Binnen zorgorganisaties zien we vaak dezelfde vormen van verspilling terug:
- Onnodig transport van cliënten
- Onnodig wachten
- Meer doen dan nodig is
- Overbodige stappen in processen
- Fouten of defecten in materialen
- Te veel voorraad
- Onnodige bewegingen van medewerkers
- Het niet benutten van talent
Herkenbaar?
Lean Management
Veel organisaties zijn actief bezig om deze verspillingen te verminderen, vaak binnen trajecten gebaseerd op Lean management.
En terecht. Want minder verspilling betekent:
- Meer tijd voor de cliënt
- Minder werkdruk
- Betere inzet van mensen en middelen
LEAN in de zorg: waardevol, maar vaak versnipperd
LEAN is in de basis sterk. Het draait om continu verbeteren en het wegnemen van verspilling uit processen.
In de praktijk zie ik binnen VVT-organisaties echter iets anders gebeuren.
LEAN wordt vaak projectmatig ingezet. Denk aan:
- Het verbeteren van het zorgplan
- Optimalisatie van het opnameproces
- Medicatieprocessen
Op zichzelf waardevol.
Maar doordat deze verbeteringen los van elkaar plaatsvinden, ontstaat er versnippering. Afdelingen werken in silo’s. De samenhang ontbreekt.
En juist die samenhang is nodig om echt structureel te verbeteren.
Veel organisaties hebben de ambitie om een lerende, continu verbeterende organisatie te worden. Maar zolang verbeteringen gefragmenteerd blijven, blijft het effect beperkt.
Van losse verbeteringen naar een integrale aanpak
De vraag is dan:
Hoe zorgt u dat verbeteren geen project blijft, maar onderdeel wordt van het dagelijks werken?
Een antwoord daarop ligt in de OER-methodiek, ontwikkeld door Lineke Verkooijen.
OER staat voor Ondersteuning Eigen Regievoering en vertrekt vanuit één duidelijke basis:
De leefwereld van de cliënt is leidend. Niet het systeem. Niet de regels.
Maar wat voor de cliënt van waarde is.
OER en verspilling:
een andere manier van kijken
Waar LEAN vaak start vanuit processen, start OER vanuit de vraag:
Wat is voor deze cliënt belangrijk om zijn of haar leven te leven?
Van daaruit wordt de zorg georganiseerd. Dat zorgt voor:
- Minder onnodige handelingen
- Betere afstemming van zorgmomenten
- Efficiëntere inzet van medewerkers
- Minder frustratie op de werkvloer
Met andere woorden: verspilling wordt niet alleen weggehaald, maar vaak al aan de voorkant voorkomen.
Waarom OER wél werkt als integraal model
De kracht van OER zit in drie belangrijke succesfactoren.
1. Een integrale aanpak
Geen losse projecten. Geen eilandjes. Maar één overkoepelende manier van werken die door de hele organisatie wordt toegepast:
- In de zorgprocessen
- In de planning
- In de aansturing
- In beleidskeuzes
Tools zoals de Quick Scan en het principe ‘de leefwereld is leidend’ helpen om die lijn vast te houden.
Het resultaat?
Een gezamenlijke taal.
Een duidelijke koers.
En minder versnippering.
2. Vertrouwen en verantwoordelijkheid laag in de organisatie
OER vraagt om een stabiele organisatiecultuur:
- Vertrouwen in professionals
- De cliënt écht centraal
- Verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie
Juist daar, op de werkvloer, wordt het verschil gemaakt.
Operationeel leidinggevenden en cultuurdragers spelen hierin een sleutelrol:
- Wensen inventariseren
- Afspraken realiseren
- Informatie verzamelen voor verbetering
Geen papieren werkelijkheid, maar sturen op wat er écht gebeurt.
Iedereen doet mee
Continu verbeteren werkt alleen als het gedragen wordt door de hele organisatie.
Dus ook door ‘de top’. Daar waar bestuur en management zichtbaar betrokken zijn, ontstaan de beste resultaten.
Binnen OER betekent dit:
- Actieve rol van het management in de stuurgroep
- Gebruik van tools zoals de Quick Scan in het MT
- Keuzes maken vanuit de leefwereld van de cliënt
De systeemwereld volgt. Niet andersom.
Van verspilling naar waarde
Verspilling in de zorg volledig voorkomen? Dat is niet realistisch.
Sommige activiteiten zijn nu eenmaal nodig. Denk aan registratie of wettelijke verplichtingen.
Maar onnodige verspilling?
Die kunt u wél terugdringen.
Niet alleen door processen te verbeteren.
Maar door anders te kijken.
- Minder vanuit systemen
- Meer vanuit de cliënt
- Minder losse projecten
- Meer samenhang
Dat vraagt om lef.
Maar het levert ook iets op:
- Betere zorg
- Meer werkplezier
- Minder druk op de organisatie
Wilt u verspilling écht aanpakken?
Bent u benieuwd hoe u binnen uw organisatie verspilling kunt verminderen én tegelijkertijd meer waarde kunt creëren voor cliënten en medewerkers?
Wij denken graag met u mee.
In een oriënterend gesprek verkennen we samen:
- Waar in uw organisatie verspilling zit
- Waar kansen liggen voor verbetering
- Of OER-redeneren hierbij kan helpen