Vraaggestuurde zorg begint bij: ken uw cliënt
Waarom dit onderwerp nú belangrijk is
In de dagelijkse zorgpraktijk draait veel om planning, bezetting en efficiëntie. Toch ligt de kern van goede zorg ergens anders: bij de cliënt zelf.
Vraaggestuurde zorg begint niet bij systemen of roosters, maar bij één fundamentele vraag: Kent u uw cliënt écht?
Want pas als de wensen, behoeften en het dagelijks leven van de cliënt helder zijn, kunt u zorg bieden die daadwerkelijk waarde toevoegt.
Wat betekent eigen regie in de praktijk?
Binnen de Wet langdurige zorg (WLZ) is eigen regie een belangrijk uitgangspunt. Volgens Dr. L. Verkooijen betekent eigen regie:
“Het organiseren en coördineren van het eigen leven gericht op een goed leven in eigen ogen.”
Dat klinkt logisch, maar vraagt in de praktijk iets wezenlijks van de zorg:
- De cliënt blijft regisseur van zijn of haar leven.
- De professional en het netwerk ondersteunen daarbij.
Denk bijvoorbeeld aan een cliënt die op tijd op wil staan om naar werk of dagbesteding te gaan. Daar is soms hulp bij nodig. Niet om het over te nemen, maar om mogelijk te maken.
De echte waarde van vraag gestuurde zorg
Vraaggestuurde zorg betekent dat de cliënt keuzes maakt over:
- Waar de zorg plaatsvindt
- Door en met wie de zorg wordt uitgevoerd
- Wanneer de zorg plaatsvindt
- Wat de inhoud van de zorg is
en de zorg op basis van deze wensen georganiseerd wordt. Wanneer deze vier elementen aansluiten op het leven van de cliënt, ontstaat er:
- Zorg op maat
- Meer kwaliteit van leven
- Minder frustratie en weerstand
- Meer werkplezier voor zorgprofessionals
De zorg sluit dan niet alleen aan op de behoefte, maar ondersteunt daadwerkelijk het leven dat iemand wil leiden.
De spanning in de praktijk: zorg vs. organisatie
Hier ontstaat vaak een knelpunt.
Professionals zijn opgeleid om goede zorg te leveren.
Maar in de praktijk zijn zij ook veel bezig met organiseren van zorg.
Volgens de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ):
Goede zorg is doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht, afgestemd op de reële behoefte van de cliënt.
Maar wat betekent dat concreet?
- Doeltreffend → de juiste zorg leveren
- Doelmatig → op het juiste moment
- Cliëntgericht → passend bij het leven van de cliënt
En juist dat juiste moment is geen zorginhoudelijk vraagstuk, maar een zorglogistiek vraagstuk.
De rol van de professional
Dit brengt een belangrijke vraag naar voren:
Wie doet wat in de zorg?
De professional
- Richt zich op kwaliteit van zorg
- Sluit aan bij de reële behoefte van de cliënt
- Werkt samen met cliënt en netwerk
- Is aanwezig op de momenten dat zorg nodig is